Frá því að ég stundaði nám í Noregi á áttunda áratugi síðustu aldar hef ég haft sérstaka unun af að lesa norsk nútímaljóð og þýða þau yfir á íslensku. Þessu hef ég haldið áfram til þessa dags sjálfum mér til ánægju enda nýt ég sjálfra ljóðanna. Í þessari síðari bók eru ljóð eftir norsk nútímaskáld sem eru á lífi.

Cecilie Löveid (f. 1951)
Mamma
Hún situr í strætisvagninum
eftir að hafa keypt
lifandi fisk og graslauk
nú ætlar hún heim
til kartaflnanna og
bráðnandi smjörs.
Stein Grönli (f. 1947)
Fyrirsögninni
yfir símsendu NTB-ljósmyndinni af Pat Nixon 59 ára
þar sem hún fóðrar grísina hans Hsú Tíng-Fú 63 ára
í alþýðuhéraði við borgarmúra Pekíng
breytum við í
Traust undirstaða úr eigin heimilishaldi.
Smáljóð
Nóttin er afblómuð
morgunninn er þroskaður
ég get uppskorið tvær fölgular
sítrónur í augnkrókunum.
Ef til vill huggun
Ég
hvíli kinn
mína
á
bullsveittum
líkama
magadansmeyjar
Og
veit að annað
Tyrkland
en Istanbúl
er ekki til ...
Jan Bojer (Vindheim) (f. 1945)
Stjórnleysingjasálmur 1967
Með lifandi hár eins og flagg í vindinum
erum við dimmrauð (blóðhlaupin & bólgin)
í tilfinningalegri ást okkar til mannanna
skynfæri okkar eru knúin áfram af hassi
undir heitu ljósi heilaskurðlæknisins
para sig við tækjakraft bræðra okkar
sem heita bob dylan
sem heita allen ginsberg
sem heita john paul ringo og georg johannessen
& önnur nöfn í öðrum löndum
sem syngja svartar messur okkar
(um miðnætti & á öðrum tímum)
sem slá svart hljómfall okkar
á bensínfat
á rafmagnsheila
á mjaðmir
(svartir eins og vélmennirnir
eins og vagnkarlar
eins og bolsévíkkar
eins og við sjálfir)
Ef við tökum við óskapnaði fjöldans
er það í gegnum guðhræddan óheiðarleika klæða okkar
eins og ópíumdropar gröfum við okkur
inn í það mannlega
til að þurrka út allt sem mikilvægt er
áður en við sjálf verðum þurrkuð
út.
Björn Christensen (f. 1945)
Vitundarvakning
Þegar við fórum inn til
að finna
alla þræðina
kynntumst
við vefarastofunni
og fannst við
ekki lengur
geta verið neitt
gólfteppi.
Björn Christensen (f. 1945)
Mengun
Daginn
sem ég varð
úrgangur
skildi ég
að þú varst
hálf
af því að þú vildir ekki vita
af mér.
Gef oss í dag vort daglegt brauð
Myllusteininn
má nota
til svo margs
Sumir
mala korn
en aðrir
hafa hann
um hálsinn.
Eðlileg viðbrögð
Malbikinu
fannst sér
sýndur heiður
þegar tréð hallaði sér
ástúðlega yfir það
en vindurinn
hló hljóðlega í blöðunum.
Nauðgun
Kvöld eitt
sá ég
í sólarlaginu
kvenský
sem glóandi glennti út fætur sína
yfir kirkjuturninum
sem gerði ekkert
nema standa þarna
og fróa sér.
Já, það færðu að sjá
Hef verið
of lengi á sama stað
svo að nú er ég farinn
Bíð þess
að eitthvað gerist
sé að allir eru
hérna
og bíða
Ef til vill hefur það
gerst
meðan ég var
fjarri ...
Kjersti Ericson (f. 1944)
Fangelsi er ekki staður fyrir fólk
Í Portúgal var maður
hann barðist í þágu verkafólksins
þegar hann var látinn laus eftir 16 ár
sagði hann:
ég sé ekki eftir því
því að málstaður minn var réttur
en meðan tíminn líður
verður hár ástvinarins
algjörlega grátt
manstu að liturinn var annar áður?
eftir 16 ár
er ekkert lengur eins og það var
margir vinir eru látnir
og það er gróið yfir götuslóðana
Svartur maður í Jóhannesarborg
hélt hann væri manneskja
þegar dómurinn um 12 ár var kveðinn upp
hrópaði konan hans:
Eiginmaður minn, ég er hreykin af þér!
en meðan tíminn líður
verður hár ástvinarins
algjörlega grátt
manstu að liturinn var annar áður?
eftir 12 ár
er ekkert lengur eins og það var
margir vinir eru látnir
og það er gróið yfir götuslóðana
Maður í Austur-Þýskalandi
og kona í Vestur-Þýskalandi
sátu í fangelsi fyrir styrjöldina miklu
í styrjöldinni miklu
eftir styrjöldina miklu
Maður í Paragvæ
var ekki pyntaður alveg til dauða
þau kvarta ekki enn
yfir heiðarleika sínum og hugrekkinu
en meðan tíminn líður
verður hár ástvinarins
algjörlega grátt
manstu að liturinn var annar áður?
eftir myrk ár
er ekkert lengur eins og það var
margir vinir eru látnir
og það er gróið yfir götuslóðana.
Olaug Rekdal (f. 1939)
Aðrar áttir
Við erum tvö börn sem sitja hvort í sínu horni sandkassans og byggjum sandkastala hvort fyrir sig og við horfum hvort á annað í laumi og langar til að leika okkur saman en við erum of feimin til að láta það í ljós. Og við þorum ekki heldur að trúa því fyllilega að það sé
satt.
Við erum tvö þögul börn í sandkassanum með hvort sinn sandkastala. Ég brenn af löngun til að leika við þig en get ekki sýnt þér það öðruvísi en að sitja hér og fara ekki til að leika við aðra. Hví ert þú þarna ennþá?
Þú leikur að bílunum þínum eins og til að sýna mér hvað þú átt. Þú byggir turn á kastalann þinn eins og til að sýna mér hvað þú getur. Þegar þú snýrð bakinu öðru hvoru að mér er það nóg til að sýna mér að þú kærir þig ekkert um stelpur. En þegar þú snýrð þér að mér aftur er það til að gá hvort ég sé þarna enn. Því að þegar þú sérð það tekur þú stórt hlass á bílinn þinn.
Ég sit hér og sting blómum og kvistum niður í sandinn. Ég rækta akur kringum kastalann minn til að sýna þér hvað ég get. Því að þú ert fallegasti og flínkasti strákur sem ég hef séð og ég vil alltaf vera með þér. Ef þú kemur hingað skaltu fá að sjá hvað ég faldi í kastalanum mínum. Það er leyndarmál sem ég ein veit og sem þú einn færð að vita.
En það er óvíst hvort þú sérð það nokkurn tíma. Það er óvíst hvort við getum nokkurn tíma leikið okkur saman.
Því að á milli okkar standa tveir fullorðnir. Við höfum tvo fullorðna til að tala fyrir okkur. Tvær kynverur. Þær geta talað. Þess vegna erum við þögul. Þær geta hlegið. Þess vegna sitjum við hvort í sínu horni. Þær eru opinskáar. Þess vegna erum við feimin.
Milli okkar standa maður og kona. Þau hafa gleymt okkur og skilja ekki hvort annað. Allt er þeim erfitt því öllu hafa þau breytt í orð og kyn. Þau eiga hugtök um gott og vont og eru ekki saklaus lengur.
Þau berjast hvort við annað því að þau þrá nærveruna. En þau eru hlekkjuð í orð og allt fer forgörðum.
Það kemur fyrir að þau standa þannig að við sjáum ekki hvort annað. Þá verð ég hrædd og ríf niður sandkastalann minn því að þá held ég þú hættir kannski og farir burt. Ég er ekki viss um að þú þorir að treysta á mig. En þegar þau loksins víkja til hliðar ertu þarna enn. Þá sé ég að þú hefur líka eyðilagt þinn. Þá ljóma ég upp af vissunni og kastalinn minn rís á ný. Þegar þú sérð mig byrjar þú líka að byggja aftur. Við vitum það sama og viljum það sama!
En það er óvíst hvort við fáum nokkurn tíma að leika okkur saman. Það er óvíst hvort þau fullorðnu taka nokkurn tíma eftir okkur.
Viðv. baráttunni fyrir tilverunni
Ég er fullorðin manneskja
með grundvallarþörf fyrir
ást
vináttu
tilbreytingu í tilverunni
athygli
öryggi
Það er ákaflega sársaukafullt
þess vegna dreymir mig
dagdrauma
einangrun
eftirsjá
Til að fá mátt til að lifa
og hreyfa mig í þessum heimi
og ljúka einhverju áður en ég dey
ef svo skyldi fara að ég verði aldrei
ánægð.
Á almennum fundi
Herra fundarstjóri
Ég er ekki vön því
að tala á fundum
ég er ein þeirra sem aldrei biðja um orðið
því að mér tekst aldrei
að tala eins og þið
En mér finnst eindregið að það sé skylda mín
sem þegns í lýðræðisþjóðfélagi
að mitt álit komi líka fram
Ég vil þá segja að skoðun síðasta ræðumanns
stríðir á móti einhverju í mér
og ég lýsi því yfir að ég er mjög ósammála honum
Án þess
að ég geti sagt
hvers vegna
eða bent á annan möguleika
Ég ætla að fá að skýra frá því þegar mér finnst
að álit mitt sé komið fram.
Baste Gröhn (f. 1938)
usaburtfrávíetnam
USA
BURTFRÁV
ÍETNAMUSA
BURTFRÁVÍ
ETNAMUS
ABURTFRÁ
VÍETNAM
USABURTFR
ÁVÍETNAMUS
ABURTFRÁVÍETN
AMUSABURTF
RÁVÍETNAMUSABU
RTFRÁVÍETNAMUS
ABURTFRÁVÍETNAM
USABURTFRÁVÍET
NAMUSABURTFRÁVÍ
ETNAMUSABURTFRÁV
ÍETNAMUSABURTFRÁV
ÍETNAMUSABURTFR
ÁVÍETNAMUSABURTF
RÁVÍETNAMUSABURT
FRÁVÍETNAMUSABUR
TFRÁVÍETNAMUSABU
RTFRÁVÍETNAMUSABU
RTFRÁVÍETNAMUSABU
RTFRÁVÍETNAMUSA
BURTFRÁVÍETNAMUS
ABURTFRÁVÍETNAM
USABURTFRÁVÍETNAMUS
ABURTFRÁVÍETNAMUSABURTF
RÁVÍETNAMUSABURTFRÁVÍETNAM
USABURTFRÁVÍETNAMUSABURTF
RÁVÍETNAMUSABURTFRÁVÍETNAMUSAB
Björn Nilsen (f. 1934)
Við skulum leika okkur
Taktu við gerviblómunum mínum
og fjölrituðu ástarjátningunni
– lýsingarorðin í henni eru gerð af sérfræðingum –
taktu við sykurhúðuðu hjarta mínu
og segðu já
Svo getum við farið
og látið segulband vígja okkur
til eilífrar tryggðar
í verkamannablokkunum
Farðu í bestu fötin þín
og settu upp nýjasta brosið
við skulum þykjast vera
fólk.
Ola Jonsmoen (f. 1932)
Dagurinn, vindurinn og hjartað
Barnið segir:
ég á lífið
gef mér ljósið
Hjartað spyr vindinn spyr daginn
Dagurinn svarar:
ég á ljósið
gef mér lífið
Barnið segir:
ég á augu
sýn mér veröldina
Hjartað spyr vindinn
Vindurinn svarar:
ég á veröldina
gef mér augu
Barnið segir:
ég á ást
kenn mér að elska
Hjarta hjarta mitt!
Hjartað svarar:
barn hér er ég
þú skalt verða stór.
Peter Rövde Holm (f. 1931)
Bonnie og Clyde
Bonnie og Clyde
geystust inn í heim flóttans
og drápu hvert ráð hvert skot
hver bíll sem var stolið, hvert
handtak um vélbyssuna
lukti þau inni í tálsömum
tilfinningum þess að beita umheiminn valdi
þau voru stöðugt á flótta losnuðu aldrei
við ofsækjendur sína leituðu aldrei
skorts síns á meðvitund um sig sjálf.
Bonnie og Clyde
þindarlaust þutu þau um Missouri
Kansas Oklahoma hið stórbrotna landslag
hreinskilninnar flæðandi ljós yfir verknuðum
lifðu aðeins reikult blaktandi skugga
óróleikans inn í sig ... Þannig var
líf þeirra sérkennileg blanda sakleysis
og spillingar guðlaus fyrirlitning
mótmæli gegn öllu orsökunum þrýst
út í myrkrið burt úr augsýn
samsömun staðfesting. Og í snöggri
örvita þörf til að endurreisa allt koma í veg
fyrir að það sem var orðið gerðist
brutu þau sér leið til frelsis án þess
að vita hvað frelsi er: Að láta það sem
við ekki fáum ráðið yfir fullnægja
okkur þannig að við að síðustu
greinum ekki líf vort frá heiminum ...
Peter Röwde Holm (f. 1931)
Hús Söru Pardee Winchester
Árið 1928 lést öldruð frú í San José í Kaliforníu. Það var Sara Pardee Winchester sem 40 árum áður varð ekkja eftir W. W. Winchester, son vopnaframleiðandans. Ekkjan óttaðist að þeir menn sem drepnir höfðu verið með vopnunum sem fjölskylda hennar hafði framleitt myndu ganga aftur til að hefna sín á henni. Hún leitaði til manns sem var skyggn án þess að fá nokkurn verulegan frið á sálinni. Hann sagði að eina leiðin til að halda draugunum burtu væri sú að koma af stað risavöxnum byggingarframkvæmdum þar sem hún sjálf ætti heima. Þetta byggingarstarf yrði að standa yfir meðan hún lifði.
Sara Pardee Winchester
bjó nærri 40 ár í húsi sem aldrei
var fullgert en óx í allar áttir
umhverfis hana sem sífellt meiri bráðabirgða-
árangur skipulagsleysis hugvitssamra
húsagerðarmanna. Herbergi eftir herbergi, húshluti
eftir húshluta, bogagöng, rangalar teygðust
fram og aftur um ógnandi viðbyggingar.
Í þrjátíu og átta ár gat hún á hverju kvöldi slökkt
ljósið í fullvissu þess að einhvers staðar
í húsinu var einhver að negla og saga. Og af því að
hún reyndi aldrei að gleyma sjálfri sér út af
umheiminum en sökkti sér sífellt dýpra inn í
ótta sinn við að loka veröldina úti
frá sjálfri sér varð hún smám saman, hægt
og óbætanlega ófær um að skynja
sitt eigið líf. Dag og nótt, hverja stund
sólarhringsins var einhvers staðar í húsinu
einhver að negla og saga. Samtals voru
um það bil fimmtíu arnar innréttaðir og fjörutíu stigar
þar af enduðu sumir uppi undir þakinu
eða mitt í loftinu. Og af hinum tvö þúsund dyrum
voru sumar falldyr eða dyr sem leiddu inn í
dimma króka. Svalir svignuðu í
innilokuðustu herbergjunum. Ósvikið draugahús!
Út um um það bil tíu þúsund glugga hafði hún útsýni
yfir það sem sást af umheimi
sem hún vissi ekkert um og sem hún þess vegna
óttaðist sífellt meðan húsið teygði skipan sína
yfir svæði sem að endingu tók yfir þrjátíu ekrur
Sara Pardee Winchester
fór aldrei út úr hinu afskræmda húsi sínu og
húsið túlkaði ótta hennar við allt
sem hún flúði með því að lykja sig
innan fleiri og fleiri veggja
stiga, ganga sem áttu að rugla
alla sem hún hélt að væru að leita hennar
til að ógna lífi hennar. Og af ótta við
að einhver ógnaði lífi sínu
gekk hún sjálf lifandi inn í þann dauða
sem fólginn er í því að lifa stöðugt án þess
að forma óróleika sinn með öðru en múrveggjum
um líf sitt. Því meira sem hún reyndi
að losa sig við óróleikann, þeim mun öflugar og
gegndarlausar lukti hann greip sinni um
hana: Pipur mannvera sem hinir þrjátíu
þjónar og næstum jafnmörgu byggingar-
verkamenn af og til sáu bregða
fyrir. Í þrjátíu og átta ár
voru það aðeins þrjár persónur sem hún reglulega
sá: Einkaritarann sinn, frænku sína og
kínverska þjóninn sinn – þann sem daglega
færði henni matinn á gulldiskum fjölskyldunnar
Sara Pardee Winchester varð 85 ára
og dó eðlilegum dauðdaga, eftir að hafa lifað
mjög óeðlilegu lífi. Og allt húsið
hlustaði þá, nærri eins og lifandi vera,
enginn nagli var rekinn, enginn planki
var sagaður, aðeins vindurinn suðaði gleymsku
og ró yfir hús Söru Pardee Winchester.
Peter Röwde Holm (f. 1931)
Nóttin svartur hestur
Nóttin svartur hestur
kemur til að drekka
síðustu dropa ljóssins
hagarnir slokkna
skógar leggjast saman
undir gráum vindi
nóttin svartur hestur
lyftir höfði sínu:
Stjörnuband
tindrar um enni.
Melkior Pedersen – alias Willy Melkior Dahl (f. 1927)
Áþreifanlegt
L
J
Ó
Ð
Notkunarreglur: Rífið þessa síðu úr og límið hana á pappa eða karton, til dæmis kápuna á þessari bók. Þegar límið er orðið þurrt eru bókstafirnir fjórir klipptir út með skærum! Þegar allir fjórir stafirnir hafa verið klipptir út getið þið raðað þeim í þá röð sem þið viljið og fengið út skemmtileg orð eins og JÓÐL, LÓÐJ og svo framvegis.
Jón Eiríkur á leiðinni út úr herberginu sad and dazy
é
ge
rný
búin
naðs
krifalj
óðumsjá
lfanmigse
mmér finnst
mjöggottogn
úerégáfullriferð
útúrherbergin
util að pissaþa
ðfinnstmérmjö
ggott
aðge
raþegaré
gerekkiaðskrifa
ljóð það segir
bzzz
Nýeinfalt
Ég kann ekki við
stúlkuna á auglýsingamyndinni
fyrir tannkremið
Hún er svo hress
og fersk
og brosandi
og hrein
En hún lagðist með ljósmyndaranum
tíu mínútum áður en myndin var tekin
á meðan auglýsingastjórinn
káfaði á brjóstum hennar
Ljósmyndarinn
hefur sagt mér það
sjálfur
Samt
vona ég
að tannkremið
eyði gulunni.
Ritvélarljóð
¨ ! „ # $ % & / ( ) = ö _
° 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 ö -
Q W E R T Y U I O P Ð ?
A S D F G H J K L Æ ´ *
Z X C V B N M ; : Þ
Per Erik Solem (f. 1945)
Barn
berjast tapa
stríð barn
hata sigra
stríð barn
finna
barn
hata
stríð
skapa
skjóta barn
skjóta
barn
sleppa skjóta
fullorðnir
Gunnar Johannesen (f. 1951)
Kynslóð
1.
Ég sem fæddist þegar atvinnuleysið var 33 prósent
geng til allra starfa minna
með tvo þriðju afls míns til að ekki virðist
sem ég sé á réttri hillu í lífinu
2.
Áður en Hitler hafði myrt hundrað Gyðinga
kunni ég að telja upp að fimmtíu og sextíu
Hraðar en Frankó lagði undir sig Madrid
lagði ég undir mig lestrarlistina (Við fengum
lexíu um viðskipti Nerós og þeirra kristnu daginn
sem Lorca var skotinn á vígvellinum ásamt með
fimm þúsund sekum og saklausum.
Samt lásum við áfram)
Tveimur árum síðar sá ég þrjú ósvikin lík:
gamla konu og tvö grænklædd börn
í húsi án veggja innan um reyk án elds
en brennuvargarnir voru þá nefndir brunaverðir
stríðið var nefnt stríð
ég lærði að lesa blöð
ég taldi upp að sex milljónum
og upp að hundrað þúsundum og upp að núlli
Svo þegar friðurinn kom fann ég skammbyssu
tók hana upp í sögutímanum var
rekinn úr skólanum og kom aldrei aftur
ég varð ástfanginn í fyrsta skipti
það var rétt eftir Hírósíma og
við blístruðum amerískt lag
til að undirstrika einlægni okkar
3.
Fyrstu samfarir mínar
urðu í Kóreustríðinu
ég elskaði hana
hún elskaði mig
og við lágum á dagblöðum
Svo fremi ekki verði stríð
svo fremi ekki verði friður
með afvopnun og vonleysi
lofuðum við hvort öðru:
Við ætluðum að segja okkur úr heiminum
en fundum ekkert eyðublað
4.
Síðan man ég
ekkert ógleymanlegt
með fyrirframgreiuðslum og afborgunum
sigra ég árin
Nú er ég bráðum jafn gamall
og Jesús þegar hann dó
bón mín til tilviljunarinnar
er að vera hlíft við samkrossinum
Heikki Grøhn (f. 1949)
Þess vegna
Hvers vegna stóð ekki lengur
hjónaband þeirra Miu Farrow
og Frank Sinatra?
var það vegna
29 ára aldursmunar þeirra?
Eða var það
viðurkennt samband hennar
við enska leikarann
Lawrence Harvey
sem olli skilnaðinum?
Frank Sinatra hefur sjálfur sagt:
„Það er erfitt
að eiga saman við mig að sælda“
Samanlagt hafa hjónin
verið lengur aðskilin
en saman
sjá opnu
Lars Saabye Chistensen (f. 1953)
Kvöld í íbúðinni minni
Ég bíð þess að sofna
Heimurinn er án mín
samt heldur hann áfram
Dyrnar eru opnar til hálfs
Ljósið úr stofunni
myndar mjóa brú yfir gólfið
Ég hlusta á niðinn í rörunum
vatnslyfta um hæðirnar
Ég hlusta á síðasta strætisvagninn
sem stansar við sjúkrahúsið
þar sem hinir látnu tala: það er hættulaust
Síðan er dyrunum lokað
Þögnin og myrkrið fara yfir brúna
sem ekki er lengur til
og leggjast við hlið mér
mig dreymir um skýjaklúfa
mig dreymir um hraðbrautarstjóra
mig dreymir um mjólkina sem rennur úr ísskápnum
og bláu tígrana sem drekka hverja nótt
úr hvítu stöðuvatnigólfdúksins
Ævisaga I
Þegar Valdimar fyrsti fæddist
var hann strax orðinn stór eftir aldri
með fullar hendur
Hann lærði snemma að fara seint að sofa
Opnaði fyrsta bankareikninginn
áður en hann lærði að telja
og var skráður í kauphöllina þegar hann varð tíu ára
Kertin á kökunni urðu fljótlega hundrað
Valdimar fyrsti sagði að lágstéttin gæti líka orðið efst
Maður þyrfti bara að vita hvað tröppur ætti að nota
Eldhúströppurnar væru með jafnmörg þrep og rauði
dregillinn
Í viðtölum greindi hann skýrt á milli vinnu og frítíma
Hann vildi gjarnan tala um einkalífið
en aldrei um peninga
Litið var á hann sem miskunnarlaust heiðarlegan
en vissi alltaf hvenær hann laug
Stríðinu kom hann raunar vel út úr
Hann féll tvisvar, einu sinni á hvora hlið
Valdimar fyrsti var maður friðarins
Hann gaf óvininum heiðursmerki sín og sagði:
Festið þær á bakið svo að vitum hvar þið eruð
Hann kvæntist innan samfélags hersins
Hún var silfurrefur með ótal vasa
Þeim leið vel saman hvoru á sinni hæð
Kreppuna tók hann hins vegar persónulega
og sendi auð sinn úr landi
Hann var í alþjóðlegur innst inni
og stóð aldrei með húfuna í hendi,
aðeins þegar hann bað heilbigðisráðherrann um
verkjastillandi lán
Sumar eitt var hann gripinn fyrir innherjaverslun
Hvar í fjáranum ætti maður annars að versla?
sagði Valdimar fyrsti
hann varð að eyða vetrinum í næstu skattaparadís
og kom sólbrenndur til baka fullur af ódýru vinnuafli
Nú gat hann líka rekið eiginkonuna
Þegar Valdimar fyrsti fékk loks á grafarbakkanum
pláss í leikskólanum sem opinn var um nætur
viðurkenndi hann í trúnaðarsamtali
við skammtímaráðnar konurnar þar
að gæti hann lifað upp á nýtt
gæti hann virkilega lifað upp á nýtt
hefði hann aldrei fæðst
Hringdans
Í gær var bærinn fullur
af óléttum konum sem stóðu
svo þétt saman að ég komst varla framhjá
á götuhornum og brautarpöllum
í lystigörðum og rúllustigum
varð ég að smeygja mér á milli
brjálaðra hnatta
Og alls staðar þar sem ég settist
var ég vinsamlega beðinn að standa upp
Það var ekki lengur pláss
fyrir slæpingja með öfugan sólarhring
sem helst vildi komast heim
áður en hann missti vatnið
Í dag er bærinn fullur
af kjaftasjúkum mæðrum
þær sitja alls staðar og breiða úr sér
án þess að skammast sín
Í bakaríum og kaffishúsum
er hvergi laust sæti
og enginn stendur upp
fyrir blindfullum næturgelti
sem leitar sér að
síðasta hvíldarstað
En á morgun hvílir bærinn
aftur tómur, aðeins tómir
barnavagnar um allar götur í rigningunni
og vindurinn sem hristir ryðguð
grindverk, tónlist minnislista
og svartmálaðra minninga
Það er sorgarsöngur hinna horfnu
næturvarða, það er eitthvað á seyði
Það er eitthvað sem vantar
í barnlausan bæinn:
Hlátur, konur og
líf kynslóðanna
Dýrtíð
Það er bara þessi gamla veðlánasjoppa
sem fólks á meðal
kallast himinn
þar sem sálirnar liggja á rykugum skýjum
og hjörtun hanga til þerris út við
sjóndeildarhring eins og rauð laufblöð
í síðustu minningu ræningjans
Það er brunalykt af þeim, krakkar
Líkamir eru þegar fínmalaðir
og stráðir yfir stóra kökuna
eins og jarðefnaeldsneyti
Það er allt á fullu
Brátt sér til enda
Englarnir eru prangarar, í verkalýðsfélaginu
Verslunar- og Sólarlagsmanna
Það er ekki lengur neitt líf eftir dauðann
Aðeins skuldir
Staðgengillinn
Hann vaknar
við að einhver grætur
Hann getur ekki sofið
þegar einhver grætur
Hann lítur í kringum sig
Hver grætur svo sárt í dimmunni?
hver heldur fyrir mér vöku?
Enginn svarar, enginn svarar
Hann heyrir ekkert nema grát
Hann getur ekki sofið þegar einhver grætur
Síðan finnur hann tárin falla
eins og steina hjá andlitinu
Það er skriða sorgarinnar
Það er andlit hans
Margar skriður falla
Hann heitir Sveinn
Það er engin huggun að það sé hann sem grætur
og heldur vöku fyrir öðrum í dimmunni
Í nótt er hann þar sem hann vill síst vera:
með sjálfum sér.
Neyðarnúmer
Hún hefur ekkert sofið í nótt
það voru svo margar raddir í maganum
Þær sögðu það sama á öllum tungumálum:
hungur, hungur, hungur
Þær töluðu til augnanna
þær töluðu til fingranna
þær töluðu til tannanna
og hún fékk vatn í munninn
Þær vildu ræða við hana
þær vildu hafa hana út af fyrir sig
Nú gengur hún án afláts
milli rúms og ísskáps
Hún setur steikina undir sæng
Hún sefur í kuldanum
Hún hefur ekki borðað síðan í fyrra
Vasaspegillinn er gamall matseðill
Tungan er þyngsta húsgagn líkamans
Hún skiptir á rúminu
Hún opnar og lokar, lokar og opnar
ísskápinn eins og hann væri biblía
Birtan fellur niður á gólfdúkinn
og frýs í snöru um frætur henni
Brátt getur hún ekki losað sig
Hún bíður eftir að máninn þíði
Raddirnar halda áfram að tala
Þær segja það sama á öllum tungumálum
hungur, hungur, hungur
Þær vilja ræða við hana
Hún heitir Karólína
Dagatalið hefur stoppað á nóvember
Hringið í næsta úrsmið
ef klæðskerinn er ekki laus í nótt
Svart-hvít greining
Nú get ég ekki greint
á milli veruleika og draums
eins og ég hafi nokkurn tíma
getað það
Ég hef verið íbúi í
mjúkum mörkum þeirra
síðan ég var níu ára
og fékk að líta himininn að innan
nótt eina þegar þakið opnaðist
í herberginu þar sem ég svaf
og ég leit um öxl og sáþangað
sem andlát mitt byrjaði hægt
En þú, nemandi minn, spyrð
hvort nú á tímum
sé einhver munur
á draumi og veruleika
Ég svara: afstaða draumsins
til veruleikans er eins og
afstaða skuggans til hlutarins
Þú þarft bara að finna vængfestuna
Huggun mín er hvað sem öllu líður þessi:
Hvort ég sef eða vaki
er heimilisfangið hið sama.
Lars Saabye Chistensen (f. 1953)
Skilaboð á ísskápnum
Ég fór mína leið
Ég ætlaði þangað
Það var ekkert mál
Ég gaf mig bara
frá degi til dags
Ég sagði: breytingin gleður
og skipti um skó
Ég fór mína leið
og sneri baki við
Ég leit ekki um öxl
ég stóð á mínu
En ég stóð ekki of lengi
ég vildi heldur fara mína leið
en að standa kyrr á götunni
Guð sat á grindverkinu
sorgmæddur og þögull
og horfði á garðyrkjumann sinn
Ótryggur þjónn
enn einn ótryggur þjónn
í garði mannveranna
Enn einn gleyminn garðyrkjumaður
sem leyfði illgresinu að gróa
Síðan hélt ég mína leið
Ég komst alla leið
Það var ekkert mál
ég gaf mig bara
Allt sem ég tók með mér
hef ég kastað fyrir róða
Ef tækifæri gefst
skal ég senda nokkrar línur.
Armbandsúr Guðs
Sá sem hefur lítinn tíma
ætti að gróðursetja tré
Síðan ætti hann að setjast úti í sólinni
og bíða skuggans
af krónu trésins
Svo ætti hann að skrifa nafn sitt
í trjábörkinn
og vita: þessi skógur
mun einnig gleyma þér
Broddgaltarsól
Gul blöðin
skekkt í loftinu í stórri kistu haustsins
læst með regnræmum
og svart malbikið glampar
eins og kol og út úr runnanum
hinum megin
kemur broddgöltur á fullri ferð
og niður brekkuna frá Rauða krossinum
kemur síðasti leigubíll ársins
með mállausa óperusöngvarann í baksætinu
og allar tómu flöskurnar hans
eru eins og hljómsveit í farangursrýminu
og við stöndum við gluggann, öll fjölskyldan,
við veifum
og sjáum vinstra framhjólið hæfa dýrið
og heyrum slímugt hljóðið
af sprengdu kjöti
og pabbi fær brodd í augað
og mamma fær brodd í ennið
og systir mín fær brodd í nefið
og ég fæ brodd í munninn
og mállausi óperusöngvarinn syngur
mállausi óperusöngvarinn syngur nú
og síðan gekk hann leiðina
niður eftir
til himinsins þar sem alltaf skín
broddgaltarsól.
Ævintýri
Mjallhvít er farin heim til sín
hún vill svo gjarnan sættast við systur sínar
þær eiga ekki fegurð hennar
en þær eru í betra skapi
Þær segja frá öllu sem þær fundu
hún segir frá öllu sem hún týndi
enginn veit lengur hver öfundar hvern
Mjallhvít er oft einmana
hún segist helst
vilja vera ein
Þá heldur hún sér vel
það segir spegillinn líka
en hún er ekki alltaf sammála
Hún stendur oft hjá honum
og greiðir sér þar til augun glampa
Þegar systur hennar syngja í aftursætinu
kann hún ekki viðlagið
Bílstjórinn fer fruntalega í beygjurnar
stundum lifir hún það af ein
Af og til hugsar hún um dvergana
sem sóttu um hæli sem pólitískir flóttamenn
í þessu landi
sem lyftist hátt úr haf
og himinninn er nærri
Torf
Torfið þegir
torfið bíður
torfið geymir minningsr okksr
í svartholum sínum
Kuldinn stendur lengur hér
en sólin
vindurinn ber með sér þungan farangur
það er von á myrkari dögum
Torfið er daumarnir
sem eiga að þola dagsljósið
þegar við ristum það af
og berum það út úr nóttinni
Torfið hangir til þerris
á síðustu hesju sumarsins
Torfið er frásögnin sem brennur
á vörum vetrarins
Langlínusamtal
Félagi minn
stendur í símaklefanum í Skillebekk
haustið 1965
og hringir í númer sem enn er ekki til
og notar öll vikulaunin sín og það sem eftir er af lífi sínu
til að ná sambandi
og eftir 49 ár fær hann loks svar
Hongkong segi ég
hvað viltu með það?
Leita að úrum og jakkafötum
Finnurðu eitthvað?
Þær ganga of hratt og eru of þröngar
Hvenær kemurðu heim
þú hefðir átt að hringja fyrr?
Nei, þú hefðir átt að svara
segir félagi minn
sem stendur í símaklefanum
í Skillebekk haustið 1965.
Heimalærdómur I
Þegar ég var barn
fann ég kvöld eitt í maí
í götunni þar sem ég átti heima
milli fjarðarins, rakarans og úrsmiðanna
fyrir vindi sem minnti á mjólk
Ég var umlukinn
og ég vissi að þetta var dauðinn
Þetta var dauðinn sem birtist
hljóðlátur og mjúkur, eins og eitthvað gott
eins og eitthvað sem mig hafði dreymr
Ég er hér, ég er alltaf hér
en það var enginn draumur, það var enginn
það var bara dauðinn sem birtist
og sáði fræinu
sem nú er orðið að garðinum mínum
Ó, ef það gæti orðið þannig
vindur úr mjólk
sem felldi mig
Litafræði
Sagt er
að grænn litur sé róandi
því skaltu óttast grænt
Það er undir grænum ljósum
dómssalarins
sem þú verður dæmd
Það er yfir grænum dúk
prófborðsins
sem þú fellur
Það er dýpst í skóginum
innst í gulli og grænum skógum
sem þú mætir
banamanni þínum: skugga þínum
og þú villist
þú gengur í hring
um sjálfa þig
Það er á gangbrautunum
sem flestir eru
jarðsungnir
Þú skalt því óttast grænt
forðast gult
og hvíla í rauðu
Siðvenja
Eins lengi
og ég get munað
hef ég verið
gleyminn
Ég er hnakkinn í speglinum
og frakkinn í rúminu
ég er landabréfið
sem mér tekst ekki að brjóta saman
Ég hef notað
minningar annarra
um mig
til að halda stílnum
til að halda jafnvægi
til að halda út
eins og sá halti
sem styður sig við hækjuna
Ég man ekki enn hver ég var
eða hver ég er
ég veit bara hvað
ég vil verða
áður en ég fell:
einhver annar
sem getur fengið að láni
minningar mínar
Háskólahverfið
Ungu konurnar, ungu
karlarnir, eða einfaldlega
strákarnir og stelpurnar, ég sé þau
milli deilda, milli félagsvísinda-
og heimpekideildar, milli einingafjölda
augnabliksins og samtölu misserisins
Ég öfunda þau
eins og ég öfunda þau
sem sitja í hring í síðsumarssólinni
á grasblettinum með öl, framtíð og einnotagrill
á meðan ég fylgist með
fyrirlestri haustsins.
Svefnvana börn
Það eru dráttarvélar næturinnar
það eru steinarnir í skorningunum
það er plógurinn sem glampar á
það er allt sem heldur mér vakandi
Það eru hljóðfærin í andyrinu
það er söngurinn í fatahenginu
það er gráturinn milli ljósastauranna
það er allt sem heldur mér vakandi
Það eru hestarnir á ganginum
það eru arkirnar í ofninum
það er máninn í skúffunni
það er allt sem heldur mér vakandi
Hver nennir að plægja þessa mold, pabbi?
Hver nennir að skrifa í þessu myrkri, pabbi?
Hver nennir að syngja í þessari þögn, pabbi?
Þeir sömu og plægja
Þeir sömu og skrifa
þeir sömu og syngja.
Jan Erik Vold (1939)
Ljóðið um sporvagnsteinana
Datt í hug að yrkja ljóð
um sporvagnsteina
Eitt sinn byrjaði ég á einu: Bærinn er bundinn
í sporvagnsteinaneti sínu
komst ekki lengra
Farið út og skoðið sporvagnsteinana, þeir binda ekki
bæinn fastan, þeir liggja niðurfelldir í götunni
með brúarsteinum föstum beggja vegna, farið út
og skoðið bæinn, hann er ekki bundinn, það
er ekki hægt að binda bæi. Nei sporvagnsteinar
eru til að setja fimmeyringa á þá
sporvagninn fór hátíðlega
á brúnum myntunum upp Therese-götu,
við stóðum í portunum, tilbúnir til sð stinga af
ef sporvagninn stansaði, vagnstjórinn út! Fastklemmdir
fimmeyringar, jafnstórir og ensk
penný (sem voru 8 ½ eyris virði, gjarnan
skakkklemmdir, enginn elgur
á fimmeyringunum, heldur gamli góði Há sjöundi
Sporvagnsteinar og hjólreiðar! eitt sinn
datt ég á hausinn fyrir framan kennarann
það var í beygjunni við Sporvagnsgötu
fyrir utan snyrtivörubúðina og leikfangsverslunina
þar, maður var ekki öruggur
nema með blöðrudekk (ég var með hálfblöðrudekk).
Og vorið kemur, síðasti snjórinn
siglir eftir teinunum þýstir brúnu vatni á undan sér
með flottum bylgjurákum í. Síðan bláir menn
sem hreinmoka teinana svo að sólin
geti skinið á þá án þess að fá sand í munninn
þegar farið er upp brekkuna að Adamsstofu
þar sem leirinn liggur blautur
og brátt vex gras
á milli teinana.
Uplift blues
Þú sekkur, þú vilt komast að því
hvort það borgar sig að lifa, ég veit
svo lítið um þitt líf, sálfur hef ég
svo sem sokkið einu sinni eða tvisvar
og risið upp aftur, sleppt takinu að lokum
og risið upp aftur, opnað
þessar dyr og gengið
inn í nýtt herbergi – þar sem ég bý núna
eru tveir gluggar. einn í suður og annar í vestur, sá minni
móti suðri (hátt uppi á veggnum) sleppir
að vori sólarglætu inn
á gólfið í litla heimilinu mínu
sá stærri mót vestri sleppir breiðum sólargeisla
síðdegis inn yfir gólfplankana . Þegar ég sekk
til botns og get aftur
lyft mér upp (enginn fær að lyfta mér upp)
gerist það að ég vakna og sé
já um leið - árdegissólina, síðdegissólina
eins og hjálparhendur teygja sig inn
gegnum gluggana mína og niður
á gólfið þar sem þær
takast í hendur og lyfta herberginu
upp!
Funny
Hugsa sér að ég sé fæddur
- hve fráleitt það er
að ég skuli hafa fæðst, ég
fæddist í Ósló 18. október 1939
eftir Krist, á Vorfrúar-sjúkrahúsinu, ég
fæddist sem strákur, 4100 grömm
að þyngd, heilbrigður og hress, fæddist
um miðjan október (reyndar
á miðvikudegi), sem sé hlýt ég að hafa komið undir
í janúar, að það var ég sem fæddist
ég sem kom undir þá, sáðfruman mín
sem fann leiðina og var fyrst (eða sú sem
eggfruman, eggfruman mín, vildi helst, ef hún
fékk að ráða, það eru hreinustu ólíkindi
eða svo, að verið væri að leggja grunninn að mér
og engum öðrum en mér þar og þá
hver gæti gert ráð fyrir því í janúar 39? væri ég
Jan Erik Vold algjörlega mállaus kominn af stað
við að safna saman bókstöfunum mínum og frumuskiptast gegnum morula og bastula yfir í
froskdýr sem spyrnti sér sí gegnum völundarhús magans, sjúgandi allt að sér, til þess að verða svo
tilbúinn til að þrýsta mér út sem mannveru
Hef ég annars sagt frá því að við vorum tekin
með keisaraskurði, systir mín og ég í febrúar 44 og október 39, í sólarklæðum er breitt tvöfalt ör niður eftir maga mömmunnar, það var vegna þröngs
grindarbotns hennar, af því stafar fagurt höfuð okkar
(svo er sagt) – að þessi tölfræðilegi nánast
ómöguleiki, möguleikarnir minna en einn á móti
milljarði, hafi komist af og orðið raunveruleiki:
ÞAÐ VARÐ ÉG – þetta hugsa ég þegar það virðist
ekkert létt að hafa fæðst, ég rétti úr mér og
hugsa upphátt:
SORRÝ BRÆÐUR, ÞETTA VARÐ AÐ MÉR
ÉG VERÐ AÐ REYNA AÐ GERA MITT BESTA
Sæl, Sidsel!
Ég kom við hjá þér
eftir baðið til að færa þér
koss því að ég var svo
nýrakaður en þú
varst ekki heima svo að ég gaf Karli
koss í staðinn
Og eina krónu
fyrir að fara í bað
- Jan Erik.
Stúlkan sem vildi kona til mín
Ég er bannsettur smámunaseggur
þessvegna var ég fúll þegar ég sá
hana skrifa komna, síðan
konna þegar hún átti við
að hún ætlaði að koma
til mín, þetta sagði ég henni
heimskinginn ég, það særði hana
skildist mér síðar
og hún vildi ekki oftar
koma til mín
Þá var það ég
sem vildi koma til hennar og
hún kom til mín. Nú konnum við
saman. Komdu
komdu!
Stúlka tvö
Ég elska þig svona, sagði stúlka 1
ég stóð á gólfinu
með stóran liminn
út í herbergið, aðeins á ská
upp til vinstri. Hefurðu séð?
sagði stúlka 2, með eistu mín
í lófanum, þau líkjast
hjarta
Kúrdar eru landlaus þjóðBúa í Írak. Írak drepur Kúrda
Þegar Teimour var tíu ára, komu hermennirnir. Allir
fullorðnir karlar voru afklæddir og ekið burt
Ekið var með konur og börn í vörubílum
til landamæranna að Saudi-Arabíu
og stillt upp við tilbúnar fjöldagrafir. „Þegar fyrsta kúlan hæfði mig, hljóp ég til hermanns, greip
í hönd hans og sárbað um miskunn.“ Hinir
hermennirnir öskruðu að hann ætti að kasta mér niður
í gröfina. Hann grét þegar hann gerði það.“ Og hermaðurinn skaut aftur, án þess að drepa.“ Teimour
þóttist vera dauður. Á meðan skriðdrekunum var ekið
áfram af hermönnunum, tókst þessum tíu ára strák að flýja til bedúínahóps sem hugsaði um hann og græddi
sár hans. Teimour er Kúrdi. Teimour er þrettán ára.
Grundvallardulspeki kapítalismans
Grundvallardulspeki kapítalismans:
hvernig ein króna, með því að liggja kyrr,
um stund, fæðir ef sér tíeyring
við hlið sér – til dæmis: Þú leggur
eins og í auglýsingunni
20.000 krónur inn á hávaxtareikning
í einn af stóru bönkunum: Eftir sex ár
geturðu farið í bankann og fengið greiddar
35.532 kr. Spurningin er: Frá hverjum eru
15.532 norsku krónurnar teknar?
The blues ain´t nothin´ but a good man feeling bad
Það síðasta sem Maó formaður
sagði við Edgar Snow: „Í rauninni
var ég aðeins einmana maður
sem fór um heiminn
með götótta regnhlíf.“ Og við
Chiang Ching, þriðju eiginkonu
sína: „Þú veist að ég er gamall
maður. Heilsa mín versnar sífellt. Samt
ergir þú mig með allskonar
smotteríi. Hvers vegna sýnir þú mér enga
samúð?“ Og við Sjú En-læ, félagann
sem hopaði hvergi við Teng Jing-tsjá
meðan gangan langa stóð yfir:
„Ég öfunda þig af konunni þinni.“
„Noregur er minni en nokkur veit“
Noregur sem ekki er
til
er til
fjórða hvert ár sem þátttakandi
í Ólympíuleikum
Bandaríkin sem eru alltaf til, biðja Noreg
að taka ekki þátt í leikunum
í Moskvu, þeim fyrstu síðan í Berlín 1936
þar sem Noregur hefur unnið sér inn
þátttökurétt í lokaumferðinni
í fótbolta: „Félagi
Brésnev, here we come,“ eins og Björge
Lillelien öskraði
í rauðu, hvítu og bláu, frá meginlandinu. Og
Noregur gerir eins og Washington
segir – quod erat demonstrandum: Þessi þjóð
sem ekki er til, er ekki heldur til
fjórða hvert ár
nema sem ósýnileg stjarna
í Stars and Stripes
Haika 1988
Noregur fer í
röðina. Ólympíuleikarnir
fara fram í Lillehammer.
Við vinina
Dálítilli
eyðimerkur
göngu
hefur
enginn
heldur
vont
af, þvert á móti. sagði
úlfaldinn. Það eflir
sand
til
finninguna.
Steinninn. vatnið
Eins og
vatn. Eins og steinn. Eins og
steinn
undir
vatni – það er ekki vilji steinsins
að slípast
og verða
ávalur undir
vatni en hann
slípast
og verður ávalur
undir vatni, steinninn.
Ljóðið minnir á heiminn
Sá sem verður skotinn
fær bindi
fyrir
augun. Til að hann
sjái
ekki
böðulinn? Nei
-Til að
böðullinn
sjái
hann
ekki.
Hvernig hárið hvítnar
Þannig
íhugum
við. Þannig brjótum við
heilann. Þannig
juðumst
við áfram
og hugsum nokkra sentimerra
til. Þannig breytast
klukkustundir
okkar í
áratug. Þannig verður hárið
hvítt.
Vetrarsöngur
Þannig kemstu
í
hitann
minn. Ég gef þér allan minn
hita. Því miður fylgir
líka
dálítill
kuldi með. Ef þú
vilt
fá hann. Ég
er
bæði kaldur og heitur.
Jon Fosse (f. 1959)
Sofið kæru
Lítið hvítt hús
vegur sem gömlu konurnar koma eftir
ein og ein
tvær og tvær
hér ganga þær og halda á veskjum sínum
og síðan heyrist söngur
og síðan skraf
og síðan dreifist kaffilyktin um líkama þeirra
dráttarvél ekur framhjá á veginum
fjörður
leggur birtu sína inn um litla glugga
hvíta hússins
bæn heyrist
og annar söngur
og síðan dimmir hljótt og fjörðurinn leggst yfir landið
og gömlu konurnar ganga heim á leið
í litlum hópum Og síðan stendur hún amma mín
þar á hlaðinu
hún segist verða að láta peningana úr útdrættinum
í skrínið sitt
í þessum skáp
á eftir verðum við að fara í flórinn
og kindurnar þurfa fóðrið sitt
og ég ætla að hjálpa henni
að taka súrhey úr turninum
þið, mín kæru
og vertu góður, Guð.
Barnið útskýrir
Ekkert er til
margt er til
Til eru hús
og til eru bílar
Og ég er til
En ég er ekki til
Ég er til og ekki til
Ég er hér
og ég er líka hér
en þú getur líka sagt
að ég sé ekki hér.
Þannig er það
Ég var ekki hér
Ég er hér
og samt
er ég ekki hér
En ég er hvergi annars staðar
heldur
Því það er enginn staður
Þetta er staður
Það eru staðir alls staðar.
Það er fólk alls staðar
og fólkið er
og það er ekki
Aiveg eins og ég.
Þetta er mín útskýring
Þannig hugsa ég
Og svo hugsa ég
að
þegar ég er
og þegar ég er ekki hér
þá er ég hér
og þá er ég ekki hér
Og ég hef ekki verið hér svo lengi
Og þar
þar sem ég var áður
þar var ég ekki
en ég var þar líka
á einhvern hátt
eins og er núna
bæði er og er ekki
hér sem ég er núna.
Það er skýring mín
Það eru til staðir sem ekki eru til
þá
það hlýtur að vera
en slíkir staðir eru ekki staðir
Þetta er bara eitthvað sem maður segir
Þetta
staðir
því eitthvað verður maður þó að segja
Og maður getur ekki sagt
eitthvað sem er hvergi til
ekki að það sé einhvers staðar
ég á við
já
Þannig er það
en það hefur ekkert með það að vera
að gera
Það er skýring mín
og það er það
einmitt það sem ekki er
og er samt
það er það mikilvæga
og það getur líkst bláum himni
eða litlum
skó í sólinni
sem liggur þarna aleinn
hjá gömlum trébekk
til dæmis
eða það getur líkst
tveimur stórum stígvélum
þarna í regninu
eða það getur líkst þessari beygju
gagnvart steininum þarna
Eða augum þínum
og á hár þitt
Á þann hátt sem þú þarna
einmitt þarna
hreyfir hönd þína
þú hreyfir aðeins hönd þína
en einmitt þarna
gerðir þú ekki aðeins þar
þú gerðir nokkuð allt annað
Og skórinn þarna
eins og hann hallar sér að trébekknum
hann er ekki bara skór
sem hallast upp að trébekk
ekki einmitt eins og hann liggur
og eins og ljósið
rignir á hann
Það er skýring mín